Zout, ook wel the silent killer genoemd, zadelt ongemerkt erg veel mensen op met hart en vaatziekten. Toch kregen verzadigde vetten en suikers door obesitas veel meer aandacht en heeft zout jarenlang rustig zijn gang kunnen gaan. In 2009 stierven 29% van de overleden mannen en 30% van de overleden vrouwen aan hart- en vaatziekten! Tijd dus om de effecten van zout tot de consument te laten doordringen dacht minister Schippers.

Het meeste zout zit in brood en kaas bij de lunch en in vlees en sauzen bij de warme hap. Dagelijks heeft de mens ongeveer 6 gram nodig. 85 procent van de Nederlanders krijgt echter meer binnen. Gemiddeldes liggen volgens het RIVM rond de 7,5 gram bij vrouwen en bij mannen zelfs 9,9 gram.

Je zou zeggen dat als mensen de schadelijkheid van zout kennen, het probleem grotendeels zal worden opgelost. Maar het probleem ligt meer bij de fabrikant van de levensmiddelen. Silent uit silent killer dus. Brood zorgt bijvoorbeeld voor 28% van de inname van zout bij de consument. Ook ligt een groot percentage bij kaas en vleeswaren die ook in de fabriek gemaakt worden. Verandering zal dus van daar uit moeten komen. Want zelfs de consument met een gevarieerd dieet zal te veel zout binnenkrijgen. (Nog veel meer over zout weten? Lees komende week de blog watissmaak.)

Minister Schippers wil net als velen een stokje steken voor deze silent killer en stuurde twintig brancheverenigingen een brief. Deze brief lichtte de partijen in dat als ze het zoutgehalte niet zouden reduceren, er wetgeving voor gemaakt zal worden. In 2006 hadden de verenigingen namelijk al beterschap beloofd.

Eerder heeft ze dit probleem aangekaard in een debat met de tweede kamer. Door rechtstreeks een beroep te doen op de industrie, detailhandel en horeca in het nemen van haar verantwoordelijkheid, hoopt Schippers meer schot in de zaak te krijgen.

Dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Tot nu toe zijn er wel wat zoutvervangers op de markt gebracht. Toch hebben ze alle wel bepaalde nadelen. Men zal per product moeten gaan kijken welke zoutvervanger geschikt is. Brood bevat namelijk vooral zout om de luchtige structuur in stand te houden, terwijl bij andere producten met zout de houdbaarheid wordt verlengd. Unilever heeft al wel brood voor ouderen gemaakt, waarin minder zout is verwerkt, en het verlies aan smaak is gecompenseerd door extra smaakvolle granen! Het merendeel van de producenten zal waarschijnlijk het meeste moeite hebben met het feit dat zout het goedkoopste ingrediënt is na water.

De producenten zullen het goedkope zout moeten vervangen door een dure zoutvervanger, die waarschijnlijk lang niet de eigenschappen heeft die ze gewend zijn van zout. Voor meer geld en mindere kwaliteit staan producenten natuurlijk niet te springen. Toch zullen ze dankzij Minister Schippers iets moeten veranderen! En zo niet, dan is er natuurlijk ook een mogelijkheid van 'zachte drang' via reclame, zoals Wakker Dier heeft gedaan bij de plofkip.

De oplossing is te halen in investeringen. Investeren in zoutvervangers en investeren in de gezondheid van de consument. En ten slotte, wie wil er nu niet in alle eerlijkheid een echt gezond product op de markt brengen? - Eva Mennes