Is hogere toevoegde waarde de sleutel voor groei in Agri & Food?

Is hogere toevoegde waarde de sleutel voor groei in Agri & Food?

De topsector Agri & Food is een grote en relatief stabiele motor van de Nederlandse economie. Met een productiewaarde van 73 miljard euro is de sector goed voor bijna 10 procent van de werkgelegenheid en bekleedt Nederland, na Amerika, de tweede positie als het gaat om export van agrarische- en foodproducten. Terecht een topsector, aldus Dijkhuizen tijdens de AgriFoodTop 2014. En geef hem eens ongelijk. Maar om die positie vast te houden moeten wij groeien door kennis en innovatie, zoals te lezen staat in het innovatiecontract van deze topsector. Een van de drie pijlers is daarbij het creëren van een hogere toegevoegde waarde, met name door een innovatiefocus op gezondheid, duurzaamheid, smaak en gemak. Het was ook het thema van de AgriFoodTop 2014 die in juni 2014 plaats vond: ‘Hogere toegevoegde waarde. Waar vind je het?’ 

Zelf ben ik ook jaren opgevoed met het begrip toegevoegde waarde. Maar hoe meer ik er over nadenk, hoe meer ik twijfel aan het begrip. Zeker in de context van food. Ten eerste legt het te veel de nadruk op de economische waarde van de innovatie, en maakt het innovatie tot iets rationeels. En dat terwijl innovatie veel meer een creatief proces is. Een proces dat gaat over op oplossen van relevante problemen voor de consument en het vervullen van (latente) behoeften. Natuurlijk moet een innovatie uiteindelijk financieel rendement opleveren, maar die consument zou veel meer centraal moeten staan in het proces en niet het uiteindelijke geldelijke gewin dat ermee te behalen valt. Deze rationele benadering kenmerkt misschien ook wel die moeite die wij hebben met innoveren in Nederland. Dijkhuizen noemt in zijn speech: “Technologie is een moeilijk verhaal in Nederland, we zijn meer een handelsnatie.”

 

‘De sector bevindt zich in een vervangingsmarkt;

we eten al meer dan genoeg’

 

Daarnaast heeft toegevoegde waarde te veel de suggestie in zich dat je iets moet ontwikkelen waar consumenten meer voor willen betalen. Maar is dat werkelijk de uitdaging waar de agrifoodsector voor staat? Feit is dat de sector zich in een vervangingsmarkt bevindt. We eten al meer dan genoeg met elkaar, zo niet te veel, dus alles wat nieuw geïntroduceerd wordt moet iets bestaands vervangen. Dan is het logisch om te stellen dat groei met name in de waarde moet plaatsvinden en dat innovaties dus een hogere toegevoegde waarde moeten hebben. Maar is dat wel zo?

De marktrealiteit is dat de groei in de onderkant van de markt zit. Welke winkelformules doen het op dit moment goed en zagen de poten onder het succes van Albert Heijn en Hema weg? Juist, dat zijn de discounters zoals Lidl en Action. Daarnaast kun je ook vanuit een maatschappelijk oogpunt stellen dat de grote uitdaging voor agri en food niet is om mensen meer te laten betalen voor food, maar om ze anders te laten eten! Voedsel in Nederland is relatief goedkoop. Maar als je de indirecte kosten van ons voedselpatroon meeneemt, zoals de zorgkosten, dan betalen wij uiteindelijk een forse prijs voor ons voedsel. Zowel financieel gezien als in de kwaliteit van ons leven.

 

‘De relatie tussen voeding en gezondheid

kan een belangrijk rol spelen

 in Nederlands leidende positie’

 

Het succes van de Nederlandse food en agri sector heeft te maken met de goede kwaliteit van onze producten en onze ongekend hoge productiviteit. Op de lange termijn zal het echter moeilijk zijn om die voorsprong te behouden. En dan gaan onze hogere productiekosten een negatieve rol spelen. Willen wij voorop blijven lopen dan zullen wij naast een blijvende focus op efficiency een nieuw speerpunt moeten formuleren.

En dat zou kunnen liggen op het gebied van consumentengedrag, voedingskennis en kennis van het menselijk lichaam en daarmee een gezonder voedingspatroon. Wat mij opvalt is hoe weinig er eigenlijk nog bekend is over het menselijk lichaam als het aankomt op voeding. En de onenigheid die er is tussen de hoogleraren over wat nu gezonde voeding is. Ik denk dat kennis over de relatie tussen voeding en gezondheid een heel belangrijk rol kan spelen in het veilig stellen van Nederlands leidende positie in agri en food. Waarbij het zeker ook de uitdaging zal zijn om de aan suiker, zout en vet verslaafde consument mee te krijgen. De bedrijven die dát weten te kraken zullen de Unilevers van de toekomst worden. De eerste (voorzichtige) zetten worden reeds in die richting gezet (onder andere door Albert Heijn, zoals te lezen is in het artikel van Jan Peter van Doorn).

Als de toekomst van de agrifoodsector ligt in het afstemmen van ons voedsel op de behoeften van ons lichaam en onze levensstijl, dan is spreken over het creëren van toegevoegde waarde wellicht niet meer juist. En kunnen we beter weer teruggaan naar de basis en spreken over intrinsieke waarde. - Edwin Palsma

Reacties

Reageer

Login om te reageren

Ik heb nog geen gebruikersnaam en wachtwoord





Robuuste marktposities

Column

JAN PETER VAN DOORN

De marketing voorbij

De marketing voorbij Er is een groeiende twijfel over de vraag of onze huidige economische systemen nog wel goed functioneren. Dat geldt nog steeds voor de bankensector, die ondanks alle malaise hetzelfde is gebleven. Eveneens geldt dat voor de zorgsector, die onbetaalbaar is geworden en waarin de rol van de grote roerganger, de farmaceutische industrie, steeds meer ter discussie staat. En natuurlijk gaat het ook op voor onze eigen agrofoodsector.  [ Lees meer ]

Laatste reacties

  • Hoi Theo, ik begrijp echt wel wat je bedoelt en ik snap dat partijen...
    Jan Peter van Doorn - 28 februari 2014 11:39
  • He Jan-Peter, ik zie nu pas deze column (bij toeval), en het lijkt...
    Theo - 28 februari 2014 11:22
  • Wat in Nederland als sinds de jaren 80 ontbreekt is voedingsonderwijs....
    wilmaculinair - 19 februari 2014 13:18
  • Dat de interesse in gezonde voeding toeneemt is duidelijk merkbaar....
    b-berry - 24 oktober 2013 17:02
  • Hoi Olaf,
    Nee geldt voor sectoren, maar die van food het mijn...
    Jan Peter van Doorn - 15 maart 2013 15:46
  • Beste Jan Peter,
    Helder verhaal, maar zeker niet alleen voor de...
    Olaf - 14 maart 2013 14:20
  • Paul,
    Dank voor je reactie. Ik deel je mening dat Topsectoren beleid...
    Edwin Palsma - 07 februari 2013 11:50
  • Een goede analyse van de controverse die nu bestaat: het MKB zou de...
    Paul Visschedijk - 04 februari 2013 12:53
TrendboxBanner 2 TOP