Gebrek aan visie in foodretail

Gebrek aan visie in foodretail

De Nederlandse foodretail staat van alle kanten onder druk. De reacties van de retailers lijken echter meer op stuiptrekkingen van een verouderd businessmodel en missen een duidelijk visie op de toekomst van de foodretail. Er is nogal wat aan de hand in het landschap van de Nederlandse foodretail. De consument, de concurrentie en de leveranciers veranderen en er ontstaan nieuwe distributiemodellen. Dat er veranderinen zijn is normaal, maar de hoeveelheid en snelheid waarin het gebeurt maken het wel bijzonder. Bijzonder uitdagend ook, mag wel gezegd worden. Net als de retailers hebben ook wij niet gelijk een duidelijk beeld waar het heen gaat. Te meer reden om er aandacht aan te geven. In komende edities van Food for Food zullen we dat dan ook met enige regelmaat doen.

De consument wordt kritischer en het aanbod en de prijs steeds transparanter, geholpen door het internet. Dat legt een grotere druk op de prijs-kwaliteitverhouding. De grotere nadruk op vers en het feit dat alle retailers dezelfde langhoudbare merk producten op het schap hebben, zorgt voor een ‘commoditisering’ van het product en daarmee de prijs.

 

‘Deze verandering leidt tot

een tweedeling in de retail’

 

Waar de consument aan de ene kant kritisch staat ten opzicht van gecommoditiseerde producten, staat hij aan de andere kant steeds meer open voor nieuwe, onderscheidende producten en ervaringen. Dit vanuit een heropleving van de belangstelling voor voedsel en het groeiende inzicht dat ons voedsel niet alleen lekker en gemakkelijk moet zijn maar ook gezond. Kortom, de consument mag weer verleid worden.

Deze verandering leidt tot een tweedeling in de retail. Aan de onderkant retailers met een sterke focus op de prijs-kwaliteitverhouding en aan de bovenkant specialty retailers met premium producten en een bijzondere winkelervaring. Het stuk daar tussen wordt steeds minder relevant.

De consument laat zich niet meer gemakkelijk in een hokje plaatsen. In het weekend is hij een andere consument dan door de week. En terwijl hij vandaag geniet van een ongezonde snelle hap, geniet diezelfde consument morgen van een gezonde maaltijdsalade. Wat de consument vooral wil is een aanbod, een omgeving en service die past bij datgene waar hij op dat moment behoefte aan heeft. Voor retailers is het essentieel om kritisch te kijken naar het productassortiment en goed in te spelen op de verschillende shoppers. Binnen de huidige formule of met nieuwe formules.

Nieuwe en bestaande retailers zagen aan de fundamenten van de gevestigde orde en spelen goed in op de veranderende consument. Zo heeft Lidl niet alleen een lage prijs maar wordt ook gezien als één van de meest klantvriendelijke supermarkten en de keten heeft inmiddels een abonnement op de prijs voor beste verssupermarkt.

 

‘De vraag rijst hoe fysieke winkels

in de toekomst relevant te houden

zijn voor de consument’


Daarnaast zijn er ook nieuwe spelers die aan de dominantie van Jumbo en AH tornen. Naast de welbekende voorbeelden van de (overigens vaak nog niet succesvolle) online supermarkten zien we nu dat DHL een meerderheidsbelang heeft genomen in een Duitse websupermarkt. DHL wil ervaring opdoen in de logistieke afhandeling van levensmiddelen. Maar met deze ervaring en hun logistieke expertise zouden zij best wel eens een serieuze nieuwe speler kunnen worden in (online) foodretail.

Daar waar DHL inspeelt op nieuwe mogelijkheden vanuit logistiek, wil Hema inspelen op het veranderende winkelgedrag van de consument met de opening van zelfstandige voedingswinkels, vergelijkbaar met die op treinstations. Nederlandse retailers zullen zichzelf moeten wapenen en vernieuwen om deze aanvallen af te slaan. 

Als gevolg van alle ontwikkelingen staan de marges van onze grootste retailers onder druk. Om het rendement op peil te houden proberen retailers nieuwe afspraken te maken met hun leveranciers middels extra kortingen en een langere betalingstermijn. De wijze waarop dit gebeurt heeft de laatst tijd veel stof doen opwaaien. Ik denk echter dat de retail ook hier op een kantelpunt staat. Nu is er altijd al een spanning geweest tussen retailers en leveranciers, alleen zijn er nu veel meer alternatieve kanalen voorhanden voor leveranciers. Zo gaan steeds meer boeren en tuinders proberen hun producten direct aan de consument te verkopen. Ook sponsoren leveranciers nieuwe toetreders in de online retail en werken leveranciers samen met ketens als Lidl om ook daar hun merken in het schap op te nemen. Allemaal initiatieven die de macht van de huidige retailers proberen te ontwijken. Natuurlijk zijn die initiatieven nog veelal klein en hebben leveranciers de grote marktpartijen nog nodig voor het volume. Maar het is wel het begin.

De laatste ontwikkeling die een grote impact zal hebben op het huidige business model van retailers zijn de nieuwe distributiemodellen die mogelijk zijn geworden door de technologie. Mobiel winkelen, mobiele apps, internetshoppen, afhaalpunten en thuis bezorgen om een aantal te noemen. Deze ontwikkelingen zullen een grote impact hebben, om twee redenen. Ten eerste omdat het iets zegt over waar de groei vandaan moet komen. Maar ook omdat daarmee de vraag rijst hoe fysieke winkels in te toekomst relevant te houden te zijn voor de consument.

 

‘Het nieuw aangekondigde agf-concept

is een signaal over de richting

die de AH-winkel op kan gaan’


 

Welke ontwikkelingen kunnen we nu verwachten op basis van bovenstaande veranderingen? Een aantal voorspellingen:

-       Routine en commodity producten zullen veelal online gekocht gaan worden;

-       Meer personeel en service in de winkel. Maar ook meer vakmanschap: de slager, de groenteman, en meer kookhulp;

-       Versere producten, ook binnen het kant-en-klaarsegment;

-       Nog meer non-food voor de marge mix.

Dat Albert Heijn niet stil staat moge duidelijk zijn. De marktleider is druk bezig met het uitrollen van het ‘AH to Go’ concept, en met zijn digitale strategie. Zo heeft AH dit jaar Bol.com overgenomen en recent het eerste afhaalpunt geopend in Heemstede.

AH is dus druk aan het experimenteren met nieuwe concepten en ideeën. En dat is hartstikke goed. Maar waar is een overkoepelende visie, met name op de rol van de huidige winkel? Op dat vlak zien we weinig, behalve de focus op prijs. Nu is prijs zeer belangrijk, maar AH zal het nooit op prijs gaan winnen van een discounter als Lidl. Een heldere visie op de rol van de fysieke winkel binnen het totale AH-pakket is daarom noodzakelijk. Hoe zorgt AH dat de winkel weer echt onderscheidend wordt? 

De nieuwste ontwikkeling, het deze week aangekondigde agf-concept, is een signaal over de richting die de winkel op kan gaan. Een echt nieuwe visie op de winkel als geheel is het nog niet. AH zou er beter aan doen zijn leveranciers te vragen mee te denken over de invulling van de winkel van 2025, in plaats van een eenzijdige discussie over prijs. Maar het zal wel én-én worden.

In vergelijking met Albert Heijn is het bij de andere Nederlandse retailers verbluffend stil. Onduidelijk is of ze als een verstijfd konijn in de koplampen van een aanstormende auto kijken, of als een nietsvermoedende, grazende koe in de wei geen flauw idee hebben van wat er om hen heen gebeurt. Wat het ook is, het is in ieder geval erg stil. Ze lijken voornamelijk bezig met het integreren van winkelformules en het verbeteren van de efficiency. De korte termijn dus. Niet onbelangrijk, maar wel erg zorgwekkend als je weet wat er buiten allemaal gaande is. Die interne focus en de focus op efficiency lijken echter wel heel erg veel op de kritiek die er ook is op de agrarische sector. Misschien een idee om een gezamenlijk visie te ontwikkelen? - Edwin Palsma

Reacties

  • RuudvanderLeij 24 november 2012 00:39

    @Edwin, allereerst bedankt voor het leesplezier. Maar in je stuk kom ik vele aannames tegen die, volgens mij, niet kloppen. Ik ben benieuwd hoe je aan de volgende aannames komt:
    Lidl de meest klantvriendelijke en beste verssupermarkt.
    Sponsoren van online winkels door leveranciers.
    En dat het nieuw zou zijn dat leveranciers met bv Lidl samenwerken.
    Dat AH met nieuwe AGF concept een signaal over de nieuwe richting laat zien.
    Dat de focus op prijs geen visie is.
    Dat AH het niet wint op prijs van Lidl.
    En dat het bij andere organisaties angstvallig stil is.
    Lijkt mij goed om hier dieper op in te gaan om uiteindelijk betere conclusies te kunnen formuleren.

  • Edwin Palsma 26 november 2012 19:21

    @Ruud. Dank voor je reactie.
    Een aantal opmerkingen gaan over mijn mening en visie. En ja daar kunnen we natuurlijk verschillend over denken. Maar hoor graag je mening daarover. Mbt Lidl refereer ik aan het GfK versrapport en de Customer Centric DNA Award.

Reageer

Login om te reageren

Ik heb nog geen gebruikersnaam en wachtwoord





Robuuste marktposities

Column

JAN PETER VAN DOORN

De marketing voorbij

De marketing voorbij Er is een groeiende twijfel over de vraag of onze huidige economische systemen nog wel goed functioneren. Dat geldt nog steeds voor de bankensector, die ondanks alle malaise hetzelfde is gebleven. Eveneens geldt dat voor de zorgsector, die onbetaalbaar is geworden en waarin de rol van de grote roerganger, de farmaceutische industrie, steeds meer ter discussie staat. En natuurlijk gaat het ook op voor onze eigen agrofoodsector.  [ Lees meer ]

Laatste reacties

  • Hoi Theo, ik begrijp echt wel wat je bedoelt en ik snap dat partijen...
    Jan Peter van Doorn - 28 februari 2014 11:39
  • He Jan-Peter, ik zie nu pas deze column (bij toeval), en het lijkt...
    Theo - 28 februari 2014 11:22
  • Wat in Nederland als sinds de jaren 80 ontbreekt is voedingsonderwijs....
    wilmaculinair - 19 februari 2014 13:18
  • Dat de interesse in gezonde voeding toeneemt is duidelijk merkbaar....
    b-berry - 24 oktober 2013 17:02
  • Hoi Olaf,
    Nee geldt voor sectoren, maar die van food het mijn...
    Jan Peter van Doorn - 15 maart 2013 15:46
  • Beste Jan Peter,
    Helder verhaal, maar zeker niet alleen voor de...
    Olaf - 14 maart 2013 14:20
  • Paul,
    Dank voor je reactie. Ik deel je mening dat Topsectoren beleid...
    Edwin Palsma - 07 februari 2013 11:50
  • Een goede analyse van de controverse die nu bestaat: het MKB zou de...
    Paul Visschedijk - 04 februari 2013 12:53
TrendboxBanner 2 TOP