Een op de drie Nederlanders maakt zich meer zorgen over de voedselveiligheid in het algemeen, nu eten steeds grootschaliger wordt verbouwd en verwerkt. Dat blijkt uit de Foodmonitor van Intomart GfK en Food for Food. Het is bijzonder dat zo’n grote groep consumenten hier zorgen over heeft, terwijl het eten nog nooit zo veilig is geweest. Er is een duidelijke divergentie tussen de feitelijke veiligheid en de perceptie van de consument. 

Een Amerikaans onderzoek door het Center for Food Integrity (CFI) geeft een interessant inzicht dat ook toepasselijk kan zijn voor Nederland. Consumenten vereenzelvigen zich meer met de kleine familieboer, blijkt uit CFI-onderzoek. De kleine familieboer heeft dezelfde waarden en prioriteiten als de consument zelf, dat denkt de consument althans, en daarom heeft de consument meer vertrouwen in producten van deze boer. Commerciële boeren (grootschalig/veel volume/lage prijs) hebben heel andere prioriteiten volgens de consument, hetgeen het wantrouwen voedt. Zo denken consumenten dat commerciële boeren winst en productiviteit hoog hebben staan en dat zij het minder nauw nemen met duurzaamheid, diervriendelijkheid en voedingswaarden.

Er zijn echter ook andere oorzaken die een rol spelen bij de perceptie van voedselveiligheid. Consumenten weten niet meer waar het eten vandaan komt. Door technologische ontwikkelingen kunnen we ‘onveilig’ voedsel sneller en beter opsporen en horen we er dus ook vaker over in het nieuws. En door de internationalisatie horen we niet alleen van voedselproblemen in de eigen stad, maar ook over problemen in een dorp in China. Dit alles heeft natuurlijk niet direct te maken met grootschaligheid, maar vormt wel de context.

Divergentie is echter niet alleen een probleem, maar ook een kans. Nu lijkt een aanbeveling om te investeren in de communicatie naar consument voor de hand te liggen, maar het is nog maar de vraag of dit zin heeft. De 65 procent die zich geen zorgen maakt over de voedselveiligheid als gevolg van schaalvergroting, wil misschien gewoon 1,6 kilo vlees per week blijven eten voor de prijs van een kiloknaller en voor de rest niks.

Voor de overige 35 procent, die zich wel zorgen maakt over de grootschaligheid, biedt de divergentie interessante mogelijkheden voor lokale boeren en ondernemers.

Tot slot is de vraag relevant of het percentage consumenten, dat zich zorgen maakt over de voedselveiligheid als gevolg van schaalvergroting in de toekomst, zal stijgen of dalen. Ons onderzoek geeft daar geen antwoord op. Wel denken we dat de schaalvergroting in de landbouw zich zal blijven voortzetten (zie bijvoorbeeld ook de ontwikkeling van megastallen). Daarmee zal de landbouw waarschijnlijk steeds verder van de consument af komen te staan. In combinatie met een consument die steeds kritischer wordt zal het percentage consumenten dat zich hier zorgen over maakt eerder stijgen dan dalen.

De vraag

 Ik maak mij meer zorgen over voedselveiligheid in het algemeen, nu eten steeds grootschaliger wordt verbouwd en verwerkt.

1.     Helemaal mee eens
2.     Mee eens
3.     Neutraal
4.     Mee oneens
5.     Helemaal mee oneens

De cijfers