Het is wat met trends tegenwoordig. Het ene rapport valt over het andere heen. En er is goed geld mee te verdienen. Althans als je naar Adjiedj Bakas kijkt, die aan seminars en boeken best wat schijnt over te houden. Waarom is dat? Trends vertellen je waar de wereld heen gaat. Althans dat suggereren ze. En trendwatchers vertellen je dat ze verder kunnen kijken dan jij. Ze spelen in op de onzekerheid die we over de toekomst hebben. Liggen we nog wel op koers? Doen we nog mee? Horen we er straks ook nog bij? Wat gaat het worden en sluiten we daar wel op aan? Best heel logische vragen voor een ondernemer en de antwoorden vind je in de trendrapporten: ja, nee, een beetje. 

Maar er zit natuurlijk een grote ‘maar’ aan trends. Ze maken je afhankelijk. En je wordt er nerveus van. Heb ik wel de goede trends te pakken? Wat zijn de nieuwe? Is het een rage, hype of echt iets van de onderstroom? Maar nog erger is dat je per definitie een trendvolger bent. Je loopt in de pas, misschien iets meer dan anderen doen, maar onderscheidend ben je niet.

Het beste is natuurlijk je eigen trend te zijn. Zet iets neer dat gevolgd wordt. Zoals H&M de mode demystificeerde. Zoals Ben & Jerry’s love and peace in hun ijs stopten. Zoals Apple het anders deed. En zoals Facebook mensen bij elkaar bracht. Allemaal lang voordat het een trend was. Kortom, als het een trend is, ben je eigenlijk al te laat.

Daarvoor is het wel handig als je een beetje de grote onderstromen in de gaten kunt houden. Maar dat is geen dagelijks werk. Dat is een beetje naar buiten kijken en zien wat er ongeveer aan de hand is. Trendwatchers noemen dat megatrends, maar in feite zijn het de gestaag groeiende tegenbewegingen (de reactie op wat er nu is): individualistisch wordt meer collectief. Na de materialistische periode neemt de interesse in consumptie af. Het ego tijdperk gaat over in meer betrokkenheid in en met de omgeving. Na het uiteenvallen van familiebanden worden familie en ‘close friends’ weer belangrijk. Het grootschalige en anonieme wordt weer wat kleiner en persoonlijker. Na het ontmenselijken van het system komt de mens er weer in terug. Vakmanschap en kwaliteit krijgen een nieuwe betekenis. Om dat te zien hoef je niet over een superintuïtie te beschikken zoals trendwatchers claimen, Slecht een beetje open staan voor de dingen die gebeuren is meer dan voldoende.

Alleen dode vissen zwemmen met de stroom mee, zeggen ze weleens. En natuurlijk kan je proberen tegen de grote onderstromen in te roeien. Niet onmogelijk, maar wel een hels karwei. Verstandiger is het om de onderstroom serieus te nemen, maar wel een eigen punt in de toekomst te nemen. Zoals Triodas Bank dat doet, of Buitengewone Varkens of Willem & Drees. En daar dan vol voor gaan, zonder je nog maar een moment druk te maken over trends. En als je gevolgd wordt, zit je goed. 

Jan Peter van Doorn