Klein en middel overleeft en wordt leidend

Klein en middel overleeft en wordt leidend

Het Amerikaanse maandblad Wired had er laatst een themanummer aan gewijd. Ze voorzien een toekomst voor kleine laboratoria, kleine productiecomplexen en ondernemers die met groot vakmanschap en passie producten van hoge kwaliteit zullen afleveren. Niet alleen in Wired maar ook in Nederland zal het thema de komende tijd onweerstaanbaar gaan oplaaien. Een ongefundeerde uitspraak? 

Geenszins (zie ook de column 'Hoe kwaliteit verdween'). Vernieuwingen ontstaan meestal als een aantal trends en onderstromen bij elkaar komen, elkaar vinden. En dat staat op het punt te gebeuren. Waar hebben we het over?

Over de consument die zich niet langer zand in de ogen laat gooien door inferieure kwaliteit en producten zonder hoog nut. Die van een zwijgende meerderheid een sprekende en zichtbare meerderheid wordt met invloed, kracht en straks ook nog macht.  Zie ook het hoofdartikel van deze week, ‘De stille revolutie’.

Zoals altijd speelt technologie een belangrijke rol bij veranderingen en ook nu weer. De economy of scale lijkt sowieso uitgewerkt, maar dit wordt versneld door nieuwe mogelijkheden om op kleinere schaal te gaan produceren zonder veel meer kosten. Ik zal Wouter de Heij van TOP vragen daar de volgende keer eens uitgebreid op in te gaan.

Je hebt geen grote bierbrouwerij of koffiebranderij meer nodig om tot een goed pilsje of goed kopje koffie te komen. Sterker nog: de kwaliteit is vaak veel en veel beter (zie Roastingplant). Dit werkt vooral ook in combinatie met de derde trend, die meer een cultureel en sociaal karakter heeft. We willen weer betekenis geven aan het werk dat we doen. Wat bijna als vanzelf een verschuiving zal inzetten van produceren naar maken. Ik ken weinig mensen die niet met groot genoegen kijken naar een vakman die aan het werk is. Of het nou een vioolbouwer, een automonteur of een meubelmaker is. Hij is gedreven aan het werk en de vaardigheden druipen ervan af. Hier is innerlijke kwaliteit bezig. Het verlangen het werk goed te doen uit liefde voor het werk. Niet om hoge ogen te gooien of bewondering te oogsten. Geen van buiten opgelegde waarden of normen, maar innerlijke waarden en normen vormen de drijfveer. De fundamentele behoefte om iets goed te doen.

Het lijkt of deze innerlijke kwaliteit de laatste twintig à dertig jaar zo goed als verdwenen is. Net of deze plaats heeft gemaakt voor een ‘buitenkantkwaliteit’. Voor iets wat op het oog goed is. Maar de passie van het vervaardigen en de drang om werkelijke kwaliteit te bieden, ontbreekt. Het lijkt meer om efficiency en rendement te gaan, met bijbehorende effecten als massaproductie, goedkope onderdelen, het meest trendy design en de meest opvallende reclamecampagne. Vakmanschap heeft te maken met ‘roeping’. Iets wat wezenlijk anders is dan een job of een carrière. Roeping heeft voor ons een meer religieuze betekenis, maar het krijgt een andere dimensie als je het woord beroep erin herkent. Vakmanschap gaat over bedreven iets doen, over de ‘pure’ drijfveren om iets te doen. Het heeft voor mij ook te maken met ‘kalme besluitvaardigheid’. Het juiste tempo, het juiste ritme. Met een scheut onverstoorbaarheid. En een flinke schep overgave. Je geeft erom. Deze trend zal ook nog versterkt worden door een hele (jonge) generatie die maar moeilijk aan het werk komt en uit lieverlee dan maar voor zichzelf gaat beginnen.

En dan komt uit de managementhoek nog een vierde trend, die ‘nul voorraad’ heet. Werken zonder voorraad. Dus precies dat maken wat ook afgezet kan worden. Dat betekent weten wanneer iemand wat gaat kopen. Alle data die Albert Heijn met z’n bonuskaart verzameld heeft, gaan daarvoor gebruikt worden. Aangezien het meeste gedrag een automatisme is, weten de datavorsers van Albert Heijn wanneer ik een biefstuk ga kopen. Stel je je de ‘nul voorraad’-strategie ook eens voor bij een restaurant. Het weggooien van eten is straks voorbij.

Hoe kleiner de onderneming, hoe dichter op de markt. Zowel qua verkoop, qua productie, qua inkoop als qua maatschappelijke betrokkenheid. Dat gaat meters maken. Dus moeten ondernemers zich er zo langzamerhand wel op gaan voorbereiden. Het boekje ‘D’r op en d’r over’ van The Food Agency is daar best handig bij. Gratis te bestellen bij info@thefoodagency.nl.

Jan Peter van Doorn

Reacties

  • Giedo De Snijder 03 april 2012 21:32

    Giedo De Snijder's avatar

    Lap … JP v D haalt Wired aan en ik kruip op mijne zolder om te snuisteren in oude Wired nummers van ‘94 and later. Dus het is zijn fout dat ik hier effe buiten de lijntjes ga kleuren, alhoewel … wink
    Laat het ons toeval noemen dat ik eind 1993 in aanraking kom met een nummer van Wired, op een ogenblik dat ik een tiental jaar niets anders gehoord of gezien had dan geiten en geitenkaas. Tien jaar knokken en wroeten in alle eenzaamheid om ‘mijn ding & ziel’ neer te zetten in een wereld die daar toen echt geen boodschap aan had. Maar ja, zoals JP schrijft: “De passie van het vervaardigen en de drang om werkelijke kwaliteit te bieden. Vakmanschap gaat over bedreven iets doen, over de ‘pure’ drijfveren om iets te doen. En een flinke schep overgave. Je geeft erom. Geen van buiten opgelegde waarden of normen, maar innerlijke waarden en normen vormen de drijfveer. De fundamentele behoefte om iets goed te doen.”
    Ik was na 10 jaar ‘tired’ en toen kwam Wired met ‘Be connected!’.
    Al heeft het me toen letterlijk en figuurlijk veel gekost, ik nam een Sabbatical year en ging op reis in een nieuwe en altruïstische wereld: cyberspace. Wired bleek een betrouwbare, maar vooral inspirerende en visionaire gids. Ondertussen staan we omzeggens weer 20 jaar verder en kunnen (veel) internetgebruikers eindelijk ‘zonder voorkennis’ elkaar online leuk vinden wink
    Bovenstaande lijkt wellicht gelul en niets terzake. Maar dat is het niet, wetende dat vandaag ‘klein en middel’ over dezelfde werkingsmiddelen beschikken als de ‘grote jongens’. ‘Klein en middel’ kunnen inderdaad leidend worden in deze wereld-in-volle-verandering, dankzij een gewijzigde tijdsgeest en de mogelijkheden van een connected crowd.
    Dit artikel sterkt mijn vertrouwen in de beslissing die ik enkele maanden geleden voor mezelf nam, eigenlijk op basis van wat in dit artikel allemaal wordt aangehaald. Na vijf jaar dolen is mijne euro gevallen -daarvoor moet je waarschijnlijk een Vlaming zijn wink Het ambacht roept, weliswaar in een versie 2.0. Maar één ding is zeker, ik ga niet blijven praten, ik ga zeker niet adviseren en ik ga ook niet produceren. Neen, ik ga terug ‘maken’. Met hart en ziel, zoals het betaamt. Na 30 jaar is de tijd helemaal rijp, de middelen in overvloed om niet in eenzaamheid, maar in volle verbondenheid waardeNvolle kwaliteit neer te zetten onder het motto: “Don’t be small because you can’t figure out how to get big. Consider being small because it might be better”.
    JP v d bedankt voor dit inspirerend artikel.

  • Jan Peter van Doorn 04 april 2012 15:20

    Het maakt me niet uit wat je gaat maken Giedo, maar ik kom het bij je halen wink
    Dank voor je reactie.

Reageer

Login om te reageren

Ik heb nog geen gebruikersnaam en wachtwoord





Robuuste marktposities

Column

JAN PETER VAN DOORN

De marketing voorbij

De marketing voorbij Er is een groeiende twijfel over de vraag of onze huidige economische systemen nog wel goed functioneren. Dat geldt nog steeds voor de bankensector, die ondanks alle malaise hetzelfde is gebleven. Eveneens geldt dat voor de zorgsector, die onbetaalbaar is geworden en waarin de rol van de grote roerganger, de farmaceutische industrie, steeds meer ter discussie staat. En natuurlijk gaat het ook op voor onze eigen agrofoodsector.  [ Lees meer ]

Laatste reacties

  • Hoi Theo, ik begrijp echt wel wat je bedoelt en ik snap dat partijen...
    Jan Peter van Doorn - 28 februari 2014 11:39
  • He Jan-Peter, ik zie nu pas deze column (bij toeval), en het lijkt...
    Theo - 28 februari 2014 11:22
  • Wat in Nederland als sinds de jaren 80 ontbreekt is voedingsonderwijs....
    wilmaculinair - 19 februari 2014 13:18
  • Dat de interesse in gezonde voeding toeneemt is duidelijk merkbaar....
    b-berry - 24 oktober 2013 17:02
  • Hoi Olaf,
    Nee geldt voor sectoren, maar die van food het mijn...
    Jan Peter van Doorn - 15 maart 2013 15:46
  • Beste Jan Peter,
    Helder verhaal, maar zeker niet alleen voor de...
    Olaf - 14 maart 2013 14:20
  • Paul,
    Dank voor je reactie. Ik deel je mening dat Topsectoren beleid...
    Edwin Palsma - 07 februari 2013 11:50
  • Een goede analyse van de controverse die nu bestaat: het MKB zou de...
    Paul Visschedijk - 04 februari 2013 12:53
TrendboxBanner 2 TOP